روزبهان البقلي الشيرازي ( شطاح فارس )

شناسنامه 7

شرح شطحيات ( فارسى )

پيش‌گفتار اثرى كه در اين مجلّد از لحاظ خوانندگان گرامى مىگذرد ، بزعم ما دنباله و مكمّل كتاب شريف « عبهر العاشقين » شيخ روزبهان بقلى است كه در همين سلسله تحت شمارهء 8 انتشار يافته است . آرزوى ما اين بوده است كه آثار يكى از عرفاى بزرگ ايران ، يعنى متفكّر و عارف ممتازى كه بواسطهء انشاء و اصالت انديشهء خود ، نه فقط خويشاوندى هنرى و معنوى با لسان الغيب حافظ شيرازى همشهرى شهير خود دارد ، بلكه بايد او را بحقّ يكى از پيشوايان او قلمداد نمود . بدون شك آنان كه اقبال مطالعهء اثر شيوا و دل‌انگيز « عبهر العاشقين » و فرصت تأمل در حقايق و معانى سحرانگيز آن را داشته‌اند ، در اين باب با ما هم آواز و هم عقيده مىباشند . متأسفانه در اين ديباچه مجال آن نيست كه آنچه در مقدّمه فرانسوى مشروح كتاب در باب اصطلاح « شطح » و « شطحيّات » و مشكلات مربوط بچاپ اين اثر مهم نوشته شد تكرار كنيم . شايد اگر تذكّر دوستانه و اصرار استاد جليل القدر فقيد لوئى ماسينيون نبود ، هرگز اقدام به انتشار اين اثر نمىكرديم . آن استاد فقيد از باب اينكه كتاب حاضر عمده‌ترين سند در باب شناسائى باحوال و حقايق حلّاج مىباشد ، بطبع و انتشار آن علاقمند بود . از جانب ديگر چون از همكارى مغتنم دوست و همكار محترم استاد محمّد معين بواسطهء كسالت مزاج و گرفتاريهاى متعدّد ايشان محروم مانديم ، ناچار بار سنگين چاپ و انتشار اين اثر گرانبها را يكّه و تنها بدوش كشيديم . در اينجا متذكر مىشود كه دو نسخهء خطّى استانبول تنها نسخى هستند كه تا اين زمان بدست آمده و بواسطهء نقائص زياد ، كار ما را ضمن مقابله و تحقيق ، دوچار مشكلات بسيار مىنمود . چنانچه در بخش فرانسوى كتاب اشاره كرده‌ايم ، روزبهان اصالة اثر خود را به زبان عربى انشاء نموده و بعدا به خواهش مريدان خود در شيراز تفسيرى به فارسى بر آن نگاشت . بايد متذكر شد كه حجم اين تفسير به زبان فارسى سه برابر حجم انشاء قديم به زبان عربى مىباشد . شيوهء نگارش به زبان فارسى در متن